Arts & culture
Posted on: Nov 08, 2013

Γιαννής Μεγαλακάκης, το παλικάρι από την Κρήτη που ήρθε να μάθει την Ευρώπη να χορεύει

By
Bakaliko
Johnnys Garage

This post is also available in English

Ο Γιάννης Μεγαλακάκης είναι ένας πολύ θετικός, δημιουργικός και ανήσυχος, χορευτής και ερευνητής Κρητικών χορών. Από μικρό παιδί, χόρευε στις πλατείες και στις γιορτές, παρέα με το δίδυμο αδερφό του. Πριν ακόμα ενηλικιωθεί, άρχισε να ψάχνει, να ερευνά αλλά και να διδάσκει την τέχνη του Κρητικού χορού σε Έλληνες και μη ανά τον κόσμο.

Ο Γιάννης και ο δίδυμος αδερφός του Γιώργος μαζί με την χορευτική τους ομάδα έχουνε ήδη κατακτήσει τις σκηνές της Ελλάδας. To 1997 χορεύουν στην τελετή έναρξης του παγκοσμίου πρωταθλήματος στίβου στο Καλλιμάρμαρο στάδιο, το 2002 συμμετέχουν με την χορευτική τους ομάδα στη μεγάλη συναυλία που διοργάνωσε στη μνήμη του Νίκου Ξυλούρη το περιοδικό “ΔΙΦΩΝΟ” στο θέατρο Λυκαβηττού, το 2004 χορεύουν στην τελετή λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων, εκδίδουνε βιβλία, ιδρύουν μαζί με τον αδερφό του το Κέντρο Έρευνας και Διδασκαλίας Κρητικού Χορού και δε σταματάνε να “μοιράζουνε” γνώσεις ανά τον κόσμο σε χοροδιδασκάλους, επαγγελματίες χορευτές αλλά και ανθρώπους που ενδιαφέρονται να εντρυφήσουνε στην τέχνη των Κρητικών χορών.

Όραμά του, να αναγάγει τον Κρητικό χορό σε τέχνη, γιατί αυτή είναι η θέση που του αξίζει.

Ποιός σου γνώρισε το χορό; Πόσα χρόνια χορεύεις στους ρυθμούς της Κρήτης;

Η οικογένειά μου και ο τρόπος που μεγάλωσα ήταν καθοριστικός για να λατρέψω και να θαυμάσω από πολύ μικρή ηλικία τους κρητικούς χορούς. Χορεύω κρητικούς χορούς 32 χρόνια και ακόμα νιώθω πώς βρίσκομαι στην αρχή ενός ανηφορικού δρόμου. Ενός δρόμου που μου έχει χαρίσει συγκλονιστικές στιγμές έκφρασης, δημιουργίας και προσφοράς στον τόπο μου. Μέσω του χορού της Κρήτης έχω γνωρίσει την τέχνη, την ζωή, τον έρωτα, τα ταξίδια, άλλους πολιτισμούς και τον ψυχικό μου κόσμο. Κάθε φορά που χορεύω νιώθω ότι αλλάζω χωροχρόνο και είναι σαν να ενώνεται μέσα μου το παρελθόν με το μέλλον.

megalakakis12.jpg

Έχεις δηλώσει ότι πέρα από τα βήματα δίνεις ιδιαίτερη σημασία στην ιστορία των κρητικών χορών. Για ποιόν λόγο το θεωρείς τόσο σημαντικό;

Από την αρχαιότητα, η μουσική στην Κρήτη είχε ξεχωριστή θέση. Από τις ανασκαφές (Κνωσός, Φαιστός κ.α.) και τα αρχαία κείμενα παίρνουμε πολύτιμες πληροφορίες. Αναπαραστάσεις (γλυπτών, κεραμικών, ζωγραφικής) απεικονίζουν μουσικούς και χορευτές, που παραπέμπουν στη σημερινή εποχή. Ο λυράρης παίζει στη μέση και γύρω του χορεύουν κυκλικά. Υπάρχει μία μυστήρια σύνδεση με το παρελθόν, τους προγόνους μας σε κάθε γωνιά της Κρήτης, τη στιγμή που τα πόδια μας χορεύουν τα βήματα, τα οποία έχει χορέψει χιλιάδες χρόνια πριν, αυτός ο λαός.

megalakakis15.jpg

Έχουμε εντοπίσει χορούς και μελωδίες τα οποία είναι παντελώς άγνωστα στο ευρύ κοινό. Πολλά χωριά της Κρήτης χορεύουν τους δικούς τους χορούς και τραγουδούν δικές τους μελωδίες και είμαστε υποχρεωμένοι όλοι όσοι ασχολούμαστε με την διδασκαλία να τους καταγράψουμε, πριν χαθούν για πάντα. Από τα Παλαιά Ρούματα των Χανίων έως στην κάτω Ζάκρο στο Λασίθι έχουμε καταγράψει πολλούς χορούς με πολλές διαφορές στην χορευτική έκφραση και ύφος. Παρατηρούμε ότι διαφορετικά εκφράζεται στο χορό αυτός που ζει στο βουνό ή σε ένα ορεινό χωριό με αυτόν που ζει σε πεδινό χωριό ή κοντά στην θάλασσα. Βλέπουμε ότι χορεύουμε αναλόγως πως ζούμε και ποια είναι τα βιώματά μας. Το ευτύχημα είναι ότι όσο ψάχνουμε, τόσο ανακαλύπτουμε πολιτιστικούς θησαυρούς οι οποίοι μας διδάσκουν ήθος και μας εμπνέουν για να δημιουργήσουμε. Αν δεν νιώσεις, δεν χορεύεις. Νομίζεις ότι χορεύεις. Το να αποστηθίζεις βήματα δεν είναι χορός.

megalakakis14.jpg

Όλοι οι χορευτές της ομάδας εκπαιδεύονται εδώ και πολλά χρόνια, σχεδόν σε καθημερινή βάση από εμάς. Πέρα από τη διδασκαλία των χορευτικών βημάτων , εγώ και ο αδελφός μου ο Γιώργος προσπαθούμε να τους μυήσουμε στην κουλτούρα της Κρήτης. Έχουμε δημιουργήσει μια χορευτική ομάδα η οποία δεν αναπαράγει απλά τους κρητικούς χορούς αλλά ο κάθε χορευτής μέσα από την δική του ψυχοσύνθεση και προσωπικότητα εκφράζεται μέσα από αυτούς.

megalakakis13.jpg

Είσαι χοροδιδάσκαλος και ερευνητής Κρητικών χορών και μαζί με τον αδερφό σου έχεις ιδρύσει το “Κέντρο Έρευνας και Διδασκαλίας Κρητικού Χορού”. Πες μας περισσότερα γι αυτό.

Όταν συνειδητοποίησα ότι ήρθα στον κόσμο για να αφιερωθώ στην τέχνη του κρητικού χορού μία φωνή μέσα μου φώναζε και μου πρόσταζε να ζήσω ,να βιώσω και να νιώσω την ουσία της Κρήτης, την αυθεντικότητα των ανθρώπων, την αυθόρμητη μερακλοσύνη της κρητικής ψυχής, την παλικαριά, την περηφάνια [όχι τον εγωισμό] και όλα εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των Κρητών για τα οποία έχουν αγαπηθεί από όλους τους λαούς της γης.

Είναι διαφορετικό να χορεύεις για να εκφράσεις τον εαυτό σου και άλλο να αναλαμβάνεις την τεράστια ευθύνη και το ασήκωτο «βάρος» να διδάξεις. Σας θυμίζω τα λόγια του σπουδαίου Αμερικανού συγγραφέα William Arthur Ward ( 1921-1994 ):” Ο μέτριος δάσκαλος μιλάει. Ο καλός δάσκαλος εξηγεί. Ο εξαιρετικός δάσκαλος δείχνει. Ο μεγάλος δάσκαλος εμπνέει.”

megalakakis11.jpg

Είχα μέσα μου την κίνηση, τη φωτιά, τη δίψα για αναζήτηση αλλά δεν μου φτάνανε. Έτσι εδώ και πολλά χρόνια πραγματοποιώ επιτόπιες καταγραφές στα χωριά της Κρήτης , συζητάω με μεγάλους χορευτές και μουσικούς ,μελετώ αρχεία και εκδόσεις που αφορούν τον κρητικό πολιτισμό. Μπήκα σε ένα πέλαγος εμπειριών που δεν θα τελειώσει ποτέ και αισθάνομαι ευλογημένος που όλη μου η ενέργεια διοχετεύεται σε κάτι που με εκφράζει στο απόλυτο.

Η παράδοση έχει αλήθεια, συγκίνηση, αγάπη, πάθος, αλληλεγγύη, μερακλοσύνη, τέχνη, πανάρχαια ιστορία, απίστευτες ιστορίες ανθρώπων .Όλα αυτά ένας χοροδιδάσκαλος οφείλει να τα βιώσει, να διαμορφώσει τον χαρακτήρα του μέσα από αυτά και μετά μαζί με το χορευτικό ταλέντο που επιβάλλεται να έχει, να ξεκινήσει την διδασκαλία της φιλοσοφίας του κρητικού χορού. Μέσω της διδασκαλίας γνωρίζουμε την Κρήτη στους μαθητές μας. Γίνεται μια μύηση στην μινωική σκέψη.

Στο Κέντρο Έρευνας συγκεντρώνουμε όλες τις καταγραφές, διασταυρώνουμε τις πηγές και τις πληροφορίες και προσπαθούμε να καταστήσουμε μία ολοκληρωμένη διδασκαλία.

megalakakis3.jpg

Έχουμε εκδώσει - κυκλοφορήσει τρία έργα: “Όταν ακούω Κρήτη”, ”Χορο-γράφοντας” και το “Χορεύω Αιώνες στην Κρήτη”. Όποιος ασχολείται με τον πολιτισμό κρίνεται από το τι θα αφήσει ως κληρονομιά. Πόσους ανθρώπους κατάφερε να εμπνεύσει να ακολουθήσουν την ίδια στράτα.

Επίσης μέσω της έρευνας έχουμε καταφέρει να εξελίξουμε την τέχνη του κρητικού χορού δημιουργώντας δικές μας κινήσεις και αυτοσχεδιασμούς. Η παράδοση δεν είναι μουσείο ,είναι κάτι ολοζώντανο γι’ αυτό και κατάφερε να διατηρηθεί τόσους αιώνες. Για να εξελίξεις όμως την παράδοση χωρίς να την αλλοιώσεις χρειάζεται έρευνα, γνώση, αγάπη και επαφή με την τέχνη γενικότερα.

megalakakis10.jpg

Υπάρχει ενδιαφέρον από τους νέους ανθρώπους για τους παραδοσιακούς χορούς; Τι πιστεύεις ότι φταίει και δεν χορεύουνε οι νέοι;

Πρέπει να διατηρήσουμε μια δημιουργική σχέση με το παρελθόν και τους προγόνους μας και διδασκόμενοι απ' αυτό να προχωρήσουμε στο μέλλον. Έχουμε πραγματοποιήσει πολλά σεμινάρια κρητικών χορών σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και του εξωτερικού. Στα πλαίσια της παγκόσμιας περιοδείας μας, στην οποία έχουμε στόχο να μεταφέρουμε και να διαδώσουμε την μουσικοχορευτική παράδοση της Κρήτης πραγματοποιούμε Σεμινάρια Κρητικών Χορών συνεργαζόμενοι με πολιτιστικούς φορείς και οργανισμούς με τους οποίους έχουμε κοινούς στόχους και οράματα. Οι νέοι άνθρωποι αγαπούν τον παραδοσιακό χορό και διψούν για γνώση, έμπνευση και συγκίνηση. Το όραμά μου είναι να δημιουργηθεί ένας φορέας που να βγάζει χοροδιδασκάλους των παραδοσιακών χορών. Γιατί στο μπαλέτο, στο λάτιν, στο φλαμένκο, στο ταγκό, παίρνεις πτυχίο για να γίνεις χοροδιδάσκαλος και δεν γίνεται αυτό στους ελληνικούς χορούς – όταν μάλιστα από τους πρώτους χορευτές στον κόσμο ιστορικά είναι οι Έλληνες; Άλλο χορευτής, άλλο χοροδιδάσκαλος. Άλλο χορεύω επειδή μ' αρέσει κι άλλο θέλω να μεταφέρω τον πολιτισμό μέσω του χορού στη νέα γενιά. Όταν διδάσκω, αισθάνομαι δέος, αισθάνομαι βάρος. Είναι βαριά η έννοια του χοροδιδασκάλου.

megalakakis9.jpg

Πως είναι ένα μάθημα με τον Γιάννη Μεγαλακάκη;

Δίνω ιδιαίτερη σημασία στην διαδικασία που προηγείται της διδασκαλίας των βημάτων, δηλαδή εξηγώ και αναλύω από ποια περιοχή είναι το άκουσμα που θα μάθουμε να χορέψουμε, ποιανού είναι η μαντινάδα, ποιος το τραγουδάει. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να ξέρει κανείς τι χορεύει.

Το όραμά μου ως χορευτής - χοροδιδάσκαλος είναι να κάνω τους μαθητές μου να γνωρίσουν και να αγαπήσουν την Κρήτη. Διδάσκω πάνω από 20 κρητικούς χορούς που καλύπτουν γεωγραφικά ολόκληρη την Κρήτη, παραλλαγές των χορών, πολλές φιγούρες και αυτοσχεδιασμούς και τον τρόπο δημιουργίας αυτοσχεδιασμών.

megalakakis6.jpg

Στόχος μου είναι να συγκινήσω και να εμπνεύσω τους μαθητές μου ανεξάρτητα το χορευτικό τους επίπεδο και την καταγωγή τους. Να συνειδητοποιήσουν το συγκλονιστικό αίσθημα της δημιουργίας μέσω του κρητικού χορού. Δεν με αφορά απλά να μάθουν βήματα κάποιων χορών αλλά να νιώσουν μέσα τους την βαρύτητα και την πραγματική διάσταση της τέχνης και της ιστορίας του κρητικού χορού.

megalakakis5.jpg

Μόλις ήρθες να μείνεις για ένα χρόνο στην Ολλανδία. Ποια τα σχέδιά σου;

Εδώ και πολλά χρόνια, ταξιδεύω σε όλο τον κόσμο για να ανεβάσω το επίπεδο στην κρητική χορευτική έκφραση. Τώρα βρίσκομαι στην Ολλανδία ,στο κέντρο του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Όραμά μου είναι να διαδώσω και να προβάλλω την ιστορία και την τέχνη του κρητικού χορού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η πρόταση μου απευθύνεται σε πολιτιστικούς φορείς - συλλόγους -σχολές χορού - χορευτικές ομάδες που επιθυμούν τα μέλη τους να εντρυφήσουν στην τέχνη και ιστορία του κρητικού χορού.

megalakakis4.jpg

Πιο συγκεκριμένα, οι υποψήφιοι προς εκπαίδευση μπορεί να είναι:

α. μαθητές κάθε ηλικίας - εθνικότητας - χορευτικού επιπέδου κρητικών χορών, αλλά και με γνώσεις (σε ερασιτεχνικό ή επαγγελματικό επίπεδο) σε άλλα είδη χορού.

β. χοροδιδασκάλους με γνώσεις και εξειδίκευση σε οποιοδήποτε είδος χορού ή χορών (ελληνικών, ευρωπαϊκών, latin, και οποιοδήποτε άλλων).

Στόχος μου είναι η δημιουργία καταρτισμένων και εμπνευσμένων χοροδιδασκάλων οι οποίοι θα μεταλαμπαδεύσουν τις γνώσεις που θα αποκτήσουν στις χώρες διαμονής τους. Τελικός σκοπός είναι η αναβάθμιση της τέχνης του κρητικού χορού σε παγκόσμιο επίπεδο.

megalakakis2.jpg

Με την ομάδα σου έχεις χορέψει σε τελετές μεγάλων διοργανώσεων μεταξύ των οποίων και στη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων (2004), στο Καλλιμάρμαρο στάδιο, έχεις αναλάβει την διδασκαλία κρητικών χορών για την σειρά “Το νησί” αλλά και πολλά άλλα ενδιαφέροντα πράγματα. Ποιο είναι το επόμενο όραμα που έχεις στο μυαλό σου;

Οι στιγμές που έχω ζήσει είναι μοναδικές και είναι γεγονότα τα οποία θα μείνουν για πάντα χαραγμένα στην ψυχή μου. Εύχομαι ο κάθε άνθρωπος να βιώνει τέτοιες στιγμές. Η ζωή έτσι αποκτά νόημα και αξία. H ομάδα ξεκίνησε το 1998.

Μετά από χρόνια παραστάσεων ποιότητας, σεμιναρίων και ειδικών εκδηλώσεων, επιθυμούμε να προχωρήσουμε στα επόμενα χρόνια με στόχο να δώσουμε μια διαφορετική πορεία στην τέχνη του κρητικού χορού. Πιστεύουμε απόλυτα ότι η παράδοση έχει διατηρηθεί έως σήμερα γιατί κατάφερε να ενταχθεί στις αλλαγές της εκάστοτε εποχής.

megalakakis7.jpg

Αισθανόμαστε ότι αν δεν γίνει αυτό θα μιλάμε μόνο για μια μουσειακή παράδοση η οποία δεν μπορεί να σταθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις. Έχουμε ανταμώσει σε χορευτικές παραστάσεις με άλλα είδη χορού, παρουσιάσαμε την τέχνη του κρητικού χορού μέσα σε μουσικές σκηνές. Όραμα της ομάδας μας είναι να διαδώσει και να προβάλει την ιστορία και την τέχνη του κρητικού χορού σε ολόκληρο τον κόσμο με παραστάσεις με σημερινά μέσα και τεχνικές αλλά βασισμένες στην βαθιά ιστορία μας.

Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τον Γιάννη Μεγαλακάκη, επισκευτείτε το website του www.megalakakis.gr

Μπορείτε επίσης να ακούσετε την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που έχει δώσει στην ελληνική εκπομπή Hellas Pindakaas, στον Wereld Salto FM, ΕΔΩ.

Mike Klianis
Irinis
nn.png

Designer, marketer & a social media karate kid (No 4). When she grows up, she wants to feed the world with Greek food & Frappe. Admires the yellow angry bird because it strikes its targets with power and precision.